THUỐC RỐI LOẠN NHỊP

1️⃣ Tên thuốc

• Tên gốc (INN): Amiodarone 

• Biệt dược / tên thương mại:

  • Cordarone®

  • Amiodarone® (Sanofi, Hospira, Baxter…)

  • Cordaron® (Việt Nam thường gặp)

Bản chất thuốc:

• Amiodarone là dẫn xuất của benzofuran chưa Iod, công thức giống như thyroxin.

• Rất tan trong mỡ, tập trung trong nhiều mô, thể tích phân phổi Vd lớn nên khởi phát tác dụng chậm, đào thải rất chậm nên tác dụng kéo dài.

• Amiodarone dạng tiêm tĩnh mạch ít tác dụng ức chế tim hơn dạng uống.

• Tác dụng đa cơ chế nên "thuốc trị rối loạn nhịp hiệu quả nhất" vì tác dụng lên nhiều loại loạn nhịp thất.

2️⃣ Liều lượng

Người lớn

📌 Rối loạn nhịp cấp (ACLS – ICU)

*Ngừng tim / VT không mạch / VF kháng sốc

• • Bolus 300 mg IV push

  • Có thể thêm 150 mg nếu tái phát

*VT có mạch / rung nhĩ đáp ứng thất nhanh / loạn nhịp thất/ Rung nhĩ + WPW.

• • Bolus: 150 mg IV trong 10 phút

  • Duy trì:

    • 1 mg/phút x 6 giờ

    • Sau đó 0.5 mg/phút x 18 giờ

  • Tổng liều thường ≤ 2.2 g / 24h

📌 Điều trị duy trì đường uống

• Nạp: 600–800 mg/ngày x 1–2 tuần

• Giảm dần: 400 mg/ngày

• Duy trì lâu dài: 100–200 mg/ngày

Trẻ em

• IV:

  • Bolus: 5 mg/kg (tối đa 300 mg)

  • Duy trì: 5–15 µg/kg/phút

• PO: 5–10 mg/kg/ngày (chia liều)

⚠️ Trẻ em dễ tụt HA khi truyền nhanh → truyền chậm, theo dõi sát.

Phụ nữ mang thai

• ❌ KHÔNG khuyến cáo dùng thường quy

• ⚠️ Có thể dùng khi loạn nhịp đe dọa tính mạng

• Nguy cơ:

  • Suy giáp / cường giáp thai nhi

  • Chậm phát triển

• FDA category D

👉 Nguyên tắc: cứu mẹ trước – theo dõi thai sát.

3️⃣ Chỉ định

• Rối loạn nhịp thất: VT, VF

• Rối loạn nhịp trên thất:

  • Rung nhĩ đáp ứng thất nhanh/ + WPW, cuồng nhĩ

  • Duy trì nhịp xoang ở BN rung nhĩ hiệu quả nhất (100-200mg/ngày)

  • SVT kháng trị (Trong Harrion có ghi)

• Rối loạn nhịp ở bệnh nhân:

  • Suy tim EF giảm

  • Sau NMCT, Ưu điểm lớn: dùng được khi EF thấp (khác flecainide, propafenone).

4️⃣ Chống chỉ định

❌ Tuyệt đối

• Block xoang – nhĩ, block AV độ II–III chưa có máy tạo nhịp

• Nhịp chậm xoang nặng

• Dị ứng iod / amiodarone

⚠️ Tương đối

• Suy giáp / cường giáp

• Bệnh phổi mô kẽ

• QT kéo dài bẩm sinh

• Phụ nữ có thai (trừ cấp cứu): vì nó qua được nhau thai làm chậm nhịp tim thai.

5️⃣ Tác dụng phụ hay gặp trên lâm sàng (và xử trí)

🫀 Tim mạch

• Nhịp chậm, block AV
  → Giảm liều / ngưng thuốc / tạo nhịp nếu cần

🫁 Phổi (NGUY HIỂM)

• Viêm phổi mô kẽ, xơ phổi
  → Ho, khó thở, giảm SpO₂
  → Ngưng thuốc ngay + corticosteroid

🦋 Tuyến giáp

• Suy giáp (hay gặp hơn) vì bản chất nó là iod và có thể ngăn làm T3--> T4.

• Cường giáp (nguy hiểm hơn)
  → Theo dõi TSH mỗi 3–6 tháng

• Dronedaron dẫn xuất của Amiodaron không có iod nên không ảnh hướng đến chuyển hóa hormone Tuyến giáp.

🧠 Gan

• Tăng men gan
  → AST/ALT > 3 lần → giảm liều / ngưng

👁️ Da – mắt

• Lắng đọng giác mạc (thường không triệu chứng)

• Da xám xanh khi dùng lâu

6️⃣ Dược động học – bản chất để dùng cho đúng

• Rất tan trong lipid

• Thời gian bán hủy: 20–60 ngày (-->4 -  6 tuần)
  👉 Ngưng thuốc vẫn còn tác dụng và độc tính nhiều tuần – nhiều tháng

• Phân bố mạnh vào:

  • Phổi

  • Gan

  • Mỡ

• Chuyển hóa qua gan (CYP3A4)

• Thải trừ qua mật, không qua thận
  👉 Không cần chỉnh liều ở suy thận

7️⃣ Dược lực học – hiểu cho sâu

• Thuốc chống loạn nhịp nhóm III

• Nhưng thực tế là “đa cơ chế”:

  • Chẹn K⁺ → kéo dài QT

  • Chẹn Na⁺ → giảm dẫn truyền cơ tâm thất nên trên ECG sẽ thất QRS mở rộng, nhờ tính chất này mà Amiodaron chống loạn nhịp thất.

  • Chẹn Ca²⁺ --> nên kéo dài thời kỳ trơ nút nhĩ thất có dẫn đến Block AV --> ứng dụng tính chất này để kiểm soát nhịp thất ở bệnh nhân rung nhĩ.

  • Chẹn β nhẹ --> làm chậm nhịp tim.
    👉 Vì vậy:

• Ổn định cả nhịp trên & nhịp thất

• Ít gây loạn nhịp xoắn đỉnh hơn sotalol (nhưng không phải không có)

8️⃣ Tương tác thuốc – điểm chết người nếu quên

⚠️ Tăng nồng độ thuốc khác

• Digoxin ↑ gấp 2
  → Giảm liều digoxin 50%

• Warfarin ↑ INR
  → Giảm liều warfarin 30–50%, theo dõi INR sát

• Statin (simvastatin) → tăng nguy cơ tiêu cơ vân

⚠️ Cộng QT

• Fluoroquinolone

• Macrolide

• Antipsychotic
  → Nguy cơ torsades de pointes

🎯 TÓM TẮT “NGỬI MÙI LÀ BIẾT”

• Amiodarone = mạnh – hiệu quả – độc

• Dùng rất tốt trong ICU, nhất là EF thấp

• Nhưng:

  • Đã dùng → theo dõi suốt đời

  • Không hiểu → giết phổi, phá giáp, hỏng gan