Hạ kali máu

LÂM SÀNG

Basic knowlegde

Kali máu không phản ánh tổng lượng kali toàn cơ thể

98% K⁺ nằm trong tế bào
Chỉ 2% ngoài tế bào → cái bạn đo được
Hạ kali không phải bệnh, mà là dấu hiệu
Đừng chữa con số – hãy chữa cơ chế
Bù kali là dao hai lưỡi
Hạ kali → ECG → đánh giá nguy cơ → tìm nguyên nhân → bù đúng – chậm – có kiểm soát → luôn nhớ Mg
1 gram KCl = 13.6 mmol.

Lâm sàng hạ kali máu

1- Yếu cơ, đau cơ, co rút cơ, tiêu cơ vân

2- Mạch yếu, tiếng tim nhỏ có thể có âm thổi, có khi thoáng ngất.

3- Bụng chướng, giảm nhu động ruột, táo bón, nôn, buồn nôn.

Cận lâm sàng

1- ECG:

Sóng T dẹt --> Có Sóng U theo sau.
ST chênh xuống
QT kéo dài --> nguy cơ loạn nhịp thất: VT, Torsade de pointes

2- Kali máu:

Mức độ nhẹ: hạ kali nhưng không có triệu chứng và ECG normal
Mức độ TB: hạ kali + chướng bụng, chuột rút, ECG điển hình nhưng có rối loạn nhịp tim nặng.
Mức độ nặng: hạ kali + triệu chứng nặng trên lâm sàng--> RL nhịp tim, yếu & liệt cơ hoặc hội chứng tiêu cơ vân cấp.

NGUYÊN NHÂN HẠ KALI MÁU

Hỏi đúng 4 nhóm nguyên nhân. Nhớ câu này:

Hạ kali = mất – chuyển – không vào – bị kéo ra

🔹 1. MẤT KALI (thường gặp nhất)

Qua thận

Lợi tiểu (Furosemide, Thiazide)
Cường aldosterone
Toan ống thận

Ngoài thận

Nôn, tiêu chảy
Dẫn lưu dạ dày kéo dài

👉 Gợi ý: Na thấp – Cl thấp – kiềm chuyển hóa

🔹 2. DỊCH CHUYỂN VÀO TRONG TẾ BÀO

Insulin
Cường giáp
Cơn liệt chu kỳ hạ kali

👉 Kali tổng không thiếu, chỉ “chui vào trong”

⚠️ Bù quá tay → tăng kali rebound

🔹 3. KHÔNG ĐƯA ĐỦ KALI VÀO

Suy dinh dưỡng
Nghiện rượu
Nuôi ăn kéo dài không bù K

🔹 4. THUỐC & TÌNH HUỐNG ĐẶC BIỆT

Kháng sinh: Beta lactamase, Amphotericin B
Beta-agonist
Corticoid liều cao

HẠ KALI DO MẤT vs DO DỊCH CHUYỂN

Có mất dịch / lợi tiểu / kiềm → MẤT K

Có insulin / cường giáp / yếu cơ cấp → DỊCH CHUYỂN

BỆNH SỬ:

🔻 HẠ K DO MẤT

Nôn, tiêu chảy
Dùng lợi tiểu
Dẫn lưu dạ dày
Bệnh thận mất K

👉 Hay gặp ở bệnh nhân nằm viện lâu ngày

🔺 HẠ K DO DỊCH CHUYỂN

Tiêm insulin
Cơn liệt chu kỳ hạ K
Cường giáp
Dùng beta-agonist

👉 Hay gặp ở bệnh nhân còn trẻ, vào viện đột ngột

ECG thực tế

Nhịp nhanh xoang, TS 120 l/p

Trục trung gian

QRS 0.12 giây

ST chênh xuống

Sóng T dẹt - Sóng U phía sau.

XỬ TRÍ

Nguyên tắc xử trị:

Mục đích chính là "ngăn ngừa" biến chứng đe doa tính mạng của hạ kali máu (RL nhịp tim, liệt cơ, tiêu cơ vân)
Người hạ kali máu nặng =< 2.5 mmol/l (< 3 mmol/l người dùng Digoxin), triệu chứng liệt cơ, ECG biến đổi --> KCl 13-20 mmol/ giờ (1-1.5g) TTM.
Tìm nguyên nhân hạ kali.

Theo dõi

Hạ kali máu có biến đổi ECG --> mắc monitor theo dõi nhịp liên tục, ECG đo lại đến khi trở lại bình thường
Hạ kali máu: Nặng - Theo dõi 3h/lần, TB - Theo dõi 6h/lần, Nhẹ - 24h/ lần đến khi kali về bình thường.

Chú ý:

1- Tránh truyền đường glucose cho BN hạ kali máu vì sẽ gây tăng tiết insulin --> gây đẩy kali vào tế bào --> hạ nặng hơn

2- Nồng độ KCl pha không quá 40mmol/l (3g)

3- Tốc độ bù KCl không quá 26 mmol/giờ (2 gram)

4- pH tăng 0.1 tương đương với Kali giảm 0.4 mmol/l

5- 1 gram KCl = 13.6 mmol.

Page updated

Google Sites

Report abuse