Xương sống của cấp cứu. 

ABCDE không phải là 1 chuỗi ký tự mà nó là chuỗi sự sống

• ABCDE là cách dễ nhớ đơn giản ai cũng có thể nhớ

• Bản chất là= Check & Action

• *Check là “ alarm Signs” và Action “immediately”

Nguyên tắc vàng

• Xử trí song song với chẩn đoán

• Cái gì giết bệnh nhân trong 5 phút → xử trước

• Không chờ xét nghiệm mới cứu

A – AIRWAY (ĐƯỜNG THỞ) --> CÓ TẮC NGHẼN ĐƯỜNG THỞ KHÔNG?

1️⃣ Hỏi 1 câu – nhìn 1 giây

• BN nói được trọn câu không?

  • Có → airway còn

  • Không → coi như nguy cấp

2️⃣ Dấu hiệu nguy hiểm

• Thở rít, khàn tiếng

• Sặc máu, đàm

• GCS ≤ 8

• Phù cổ, bỏng mặt, phản vệ

3️⃣ Xử trí ngay

Tư thế

• Ngửa đầu – nâng cằm

• Nghi ngờ cột sống cổ → jaw thrust và cố định cột sống cổ.

• Foreign body in the airway--> Heimlich.

Hút đàm

• Ống hút Yankauer

• Áp lực 100–150 mmHg

Oxy

• Mask túi dự trữ 10–15 L/phút

• Không hỏi “SpO2 bao nhiêu rồi mới cho”

4️⃣ Khi nào đặt NKQ?

• GCS ≤ 8

• Suy hô hấp tiến triển

• Shock + rối loạn ý thức

• Phù thanh môn, phản vệ

👉 RSI cơ bản (đi trực phải nhớ)

• Midazolam 0.1–0.2 mg/kg hoặc Etomidate 0.3 mg/kg

• Succinylcholine 1–1.5 mg/kg hoặc Rocuronium 1 mg/kg

B – BREATHING (HÔ HẤP) --> CÓ ĐANG SUY HÔ HẤP TIẾN TRIỂN KHÔNG?

1️⃣ Nhìn – sờ – gõ – nghe (30 giây)

• Nhịp thở

• Co kéo cơ hô hấp phụ

• Lệch khí quản

• Rì rào phế nang 2 bên

2️⃣ Nghĩ nhanh 5 sát thủ

• Tràn khí màng phổi áp lực

• Hen ác tính

• COPD đợt cấp

• Phù phổi cấp

• Viêm phổi nặng / ARDS
  
  

3️⃣ Xử trí theo tình huống

🔥 Tràn khí MP áp lực

• Không chờ X-quang

• Chọc kim:

  • Kim 14–16G

  • KLS II đường trung đòn hoặc KLS IV–V đường nách trước

• Sau đó dẫn lưu màng phổi

🔥 Hen phế quản nặng

• Oxy mask

• Salbutamol 5 mg khí dung mỗi 20 phút × 3

• Ipratropium 0.5 mg khí dung

• Methylprednisolone 40–80 mg TTM

• Không cải thiện → MgSO₄ 2 g TTM / 20 phút
  
  

🔥 Phù phổi cấp do tim

• Oxy / CPAP

• Furosemide 20–40 mg TTM

• Nitroglycerin TTM 5–10 mcg/phút nếu HA cho phép

• Ngồi Fowler, không cho nằm ngửa

C – CIRCULATION (TUẦN HOÀN) --> CÓ ĐANG SỐC KHÔNG?

1️⃣ Nhìn tay là biết sống hay chết

• Mạch nhanh / yếu

• Da lạnh – ẩm

• CRT > 3 giây

• HA tụt

2️⃣ Có dấu hiệu nghi ngờ Sốc làm ngay

• 2 đường truyền ngoại biên 16–18G

• Lấy máu: CTM, ĐG, điện giải, khí máu, lactate

• Đo HA, monitor ECG

3️⃣ Truyền dịch – nhớ câu này

Shock chưa rõ nguyên nhân → NaCl 0.9% hoặc Ringer lactate 500 ml, đánh giá lại

• Không “treo 2 chai cho chắc”

• Mỗi bolus → đánh giá lại: mạch – HA – phổi

4️⃣ Khi nào dùng vận mạch?

• MAP < 65 mmHg sau bù dịch

Noradrenaline

• 0.05–0.3 mcg/kg/phút

• Ưu tiên sốc nhiễm trùng

Adrenaline

• Shock phản vệ: 0.3–0.5 mg IM

• Ngừng tim: 1 mg TTM mỗi 3–5 phút

D – DISABILITY (THẦN KINH) --> CÓ ĐANG RỐI LOẠN TRI GIÁC KHÔNG?

1️⃣ Đánh giá nhanh

• GCS

• Đồng tử: Co hay giãn.

• Đường huyết mao mạch

2️⃣ Nhớ quy tắc “3 thứ phải sửa ngay”

• Hạ đường huyết → Glucose 30% 20–30 ml TTM

• Co giật → Diazepam 10 mg TTM chậm

• Tăng áp lực nội sọ nghi ngờ

  • Nâng đầu 30°

  • Mannitol 0.5–1 g/kg TTM

--> Ngộ độc Opiate (morphin) --> Đồng tử có nho "pin point" --> Chích Naloxone 0.4 - 2mg.

E – EXPOSURE (BỘC LỘ) --> BỆNH NHẬN CÒN VẤN ĐỀ GÌ CHƯA ĐƯỢC PHÁT HIỆN KHÔNG?

1️⃣ Cởi đồ – nhìn toàn thân

• Xuất huyết kín

• Ban xuất huyết

• Vết thương nhỏ nhưng chí mạng

2️⃣ Đừng để BN chết vì lạnh

• Đắp chăn

• Truyền dịch ấm
  
  

🚑 ABCDE APPROACH

Emergency Assessment & Management – USMLE / ACLS Standard

Core principles

• Treat life-threatening problems first

• Assessment and intervention happen simultaneously

• Do not wait for labs or imaging to start resuscitation

A – AIRWAY (with Cervical Spine Protection)

Rapid assessment

• Can the patient speak in full sentences?

  • Yes → airway likely patent

  • No → airway at risk

Red flags

• Stridor, hoarseness

• Gurgling, blood, vomitus

• GCS ≤ 8

• Facial/neck trauma, burns

• Anaphylaxis

Immediate management

Positioning

• Head-tilt chin-lift

• Suspected C-spine injury → jaw thrust

Suction

• Yankauer catheter

• Pressure: 100–150 mmHg

Oxygen

• Non-rebreather mask 10–15 L/min

Indications for endotracheal intubation

• GCS ≤ 8

• Progressive respiratory failure

• Shock with altered mental status

• Airway edema or obstruction

Rapid Sequence Intubation (RSI)

• Etomidate 0.3 mg/kg IV or Midazolam 0.1–0.2 mg/kg IV

• Succinylcholine 1–1.5 mg/kg IV
  or Rocuronium 1 mg/kg IV

B – BREATHING

Assessment (30 seconds)

• Respiratory rate

• Chest expansion symmetry

• Use of accessory muscles

• Tracheal deviation

• Auscultation of both lung fields

Immediately life-threatening causes

• Tension pneumothorax

• Severe asthma

• COPD exacerbation

• Acute cardiogenic pulmonary edema

• Severe pneumonia / ARDS

Management by scenario

🔥 Tension pneumothorax

• Clinical diagnosis – do NOT wait for X-ray

• Needle decompression:

  • 14–16G needle

  • 2nd ICS mid-clavicular line
    or 4th–5th ICS anterior axillary line

• Follow with chest tube insertion

🔥 Severe asthma exacerbation

• Oxygen

• Albuterol 5 mg nebulized q20 min × 3

• Ipratropium 0.5 mg nebulized

• Methylprednisolone 40–80 mg IV

• Refractory cases → Magnesium sulfate 2 g IV over 20 min

🔥 Acute cardiogenic pulmonary edema

• Oxygen / CPAP

• Furosemide 20–40 mg IV

• Nitroglycerin IV infusion 5–10 mcg/min (if BP allows)

• Upright position

C – CIRCULATION

Rapid assessment

• Pulse rate and quality

• Blood pressure

• Skin temperature and capillary refill

• Level of consciousness

Immediate actions

• Two large-bore IV lines (16–18G)

• Continuous cardiac monitoring

• Blood tests: CBC, electrolytes, glucose, ABG, lactate

Fluid resuscitation

• Undifferentiated shock → isotonic crystalloid 500 mL bolus

• Reassess after each bolus

Vasopressors (if MAP < 65 mmHg after fluids)

Norepinephrine

• 0.05–0.3 mcg/kg/min

• First-line in septic shock

Epinephrine

• Anaphylaxis: 0.3–0.5 mg IM

• Cardiac arrest: 1 mg IV every 3–5 min

D – DISABILITY (Neurologic Status)

Assessment

• Glasgow Coma Scale (GCS)

• Pupillary size and reactivity

• Point-of-care blood glucose

Correct immediately reversible causes

• Hypoglycemia → 20–30 mL of 30% dextrose IV

• Active seizure → Diazepam 10 mg IV slow push

• Suspected increased ICP

  • Elevate head of bed 30°

  • Mannitol 0.5–1 g/kg IV

E – EXPOSURE / ENVIRONMENT

Full body examination

• Undress the patient completely

• Look for occult bleeding, rashes, wounds

Prevent hypothermia

• Warm blankets

• Warm IV fluids

🧠 CLINICAL PEARLS (USMLE / ACLS MINDSET)

• ABCDE is muscle memory, not a checklist you read

• If you miss A, B, or C, the diagnosis doesn’t matter

• In emergencies, discipline beats brilliance

When overwhelmed → silently repeat: A – B – C – D – E
Do this right, and you will save lives — even on your worst night shift.